Cuma, Ocak 12, 2018
Ana Sayfa Bilim Tarihi

Bilim Tarihi

Üremeyi sağlayıcı bir ilksel oluşum olmaksızın bir canlı organizmanın kendiliğinden doğabileceği düşüncesinin kökleri, milattan önce VI. yüzyıla kadar gidiyor. Hassas gözlem yapma alet ve yöntemlerine sahip olmayan eski düşünürlerin gözünde kurtçuklar ve parazitler, çöplük ve balçık gibi ortamlarda kendiliğinden ürüyorlardı....
Fransız kimyacı Antoine Lavoisier (1743-1794)’nin 1789 yılında yayınladığı Traite Elementaire de Chimie (Kimyanın Temelleri) adlı kitap kimyada devrim yaptı ve modern kimya çağını başlattı. 18. yüzyıl ortalarında, ilk kez Empedokles’in (492-432) geliştirdiği ve Aristoteles’in (384-322) bazı değişiklikler yaparak savunduğu, maddenin...
Büyük müzik eserleri, müzik teknolojilerindeki gelişmeler olmaksızın yaratılamazdı. İnsanlar daha ilk çağlarda kendi seslerinin, melodi ve ritm zevklerini tatmin etmekte yetersiz kaldığını fark ederek yeni ses kaynakları aramışlar ve bu çabalarının sonucunda ilk müzik araçlarını icat etmişlerdi. Çubukların birbirine vurulması...
Galileo Galilei (1564-1642), teleskopuyla Jüpiter’in uydularından dördünü keşfettiğinde, dünyamızın kutsallığı fikrini sarsıntıya uğratmıştı. Çünkü o zamana kadar dünyanın evrenin merkezi olduğu ve diğer tüm gökcisimlerinin onun etrafında döndüğü kabul ediliyordu. Bu kabul, dünyamıza biriciklik, yücelik ve kutsallık gibi özellikler...
7 Kasım 2017, dünyayı sarsan Rus Devrimi’nin 100. yıldönümü. Rus Devrimi’nin ilk yıllarında ülke bilimde gerilemişti. İç savaşın sona ermesiyle birlikte, 1922’den itibaren bilimsel çalışmalar tekrar ilerlemeye başladı. 1918-1919 yıllarında Rusya’da bilimsel hayat adeta felce uğramış gibiydi. Bilimsel kurumların birçoğu kapanmış...
Gül, Rosaceae familyasından Rosa adlı dikenli çalılara veya sarmaşıklara verilen isimdir. Dünya üzerinde 100’den fazla yabani gül türü, Türkiye Florasında ise 24 gül türü kayıtlıdır.  Fosil kayıtlarına göre gül türleri 40 milyon yıldır mevcuttur. Mezopotamya çivi yazılı tabletlerine göre...
Bilim tarihindeki eş zamanlı bilimsel keşifler ve bu durumun yarattığı keşiflerde öncelik sorununun birçok örneği var. Genel görelilik kuramıyla ilgili olarak da Albert Einstein  (1879-1955) ve David Hilbert (1862-1943) arasında bir rekabetin ve keşifte öncelik iddiasının bulunduğu biliniyor. Ancak...
Notre Dame (Paris)  - 13. yüzyılda inşasına başlanmış Katolik katedrali Ortaçağ Avrupa’sındaki bilimsel ve teknolojik durumla ilgili saptamalarda ve tartışmalarda önemli bir sorun,  ortaçağın ne kadar sürdüğü sorunudur. Çünkü ortaçağın sınırlarının farklı görülmesine bağlı olarak farklı değerlendirmeler yapılacağı açıktır. Nitekim...
Görsel: Lord Rayleigh laboratuvarında (Wikimedia) Bilimler tarihindeki keşiflerden birçoğunun şans veya rastlantı eseri olduğu ileri sürülür. Gerçekten keşiflerde rastlantının önemli bir rolü olduğundan söz edilebilir mi? Bazı önemli bilimsel keşifler gerçekten de kaşiflerin, varlıklarına düşünsel olarak hiç hazır olmadıkları bir ortamda,...
Mehmet Emin Kalmuk'un bu gençlik fotoğrafı  İTÜ Sinyal İşleme Laboratuvarı'nda bulunuyor. Tayfun Akgül'ün arşivinden alındı. Vidinli Hüseyin Tevfik Paşa’nın (1832-1901) 1882’de yayınlanan Linear Algebra (Lineer Cebir) adlı eseri, modern matematik tarihimizdeki ilk orijinal çalışma olarak kabul ediliyor. Fakat Ahmet Hamdi...

Son Yazılar

Halet Çambel: Aydın, Bilim insanı, Eğitmen, Arkeolog

Bu yazı Mart 2014’te Toplumsal Tarih dergisinin 243. Sayısında yayınlanmıştır. __________________________________________ 1916 yılında Berlin’de doğan Halet Çambel’i 12 Ocak 2014 tarihinde 98 yaşında kaybettik. Prof. Dr....