Orion, Büyük Köpek, Küçük Köpek, İkizler ve Boğa gibi kış mevsiminde gökyüzüne hâkim olan takımyıldızlar Mayıs başlarında batı ufku üzerinde yer alıyor. Bu takımyıldızlardan Orion ve Boğa alacakaranlıktan sonra batmış oluyor. Bu nedenle bu iki takımyıldızın tamamını artık gökyüzünde görmek zor olabilir. Ancak İkizler ve Arabacı Takımyıldızları ile Kış Üçgeni kolaylıkla görülebiliyor. Akşam gökyüzünün iki parlak gezegeni Venüs ve Jüpiter de bu bölgede yer alıyor.
İlkbaharı simgeleyen Aslan, Çoban ve Başak takımyıldızları güney yönünde iyice yükselmiş durumda. Aslan’ın en parlak yıldızı Regulus, Başak’ın en parlak yıldızı Spika ve Çoban’ın en parlak yıldızı Arkturus bu bölgede göreceğimiz en parlak yıldızlar. Arkturus tüm gökyüzünün dördüncü, yaz gökyüzününse en parlak yıldızıdır. Yine yaz gökyüzündeki en parlak yıldızlardan biri olan ve kuzeydoğu ufku üzerinden yükselmekte olan Vega’yla parlaklıkları çok yakındır. Hava karardıktan bir süre sonra, özellikle de ayın sonlarına doğru yaz gökyüzünün belirgin takımyıldızlarından olan ve Akrep Takımyıldızı’nın turuncu yıldızı Antares de güneydoğu ufku üzerinde parlamaya başlar.
Yaz gökyüzünün en belirgin şekli olan Yaz Üçgeni’ni oluşturan yıldızlardan ikisi Vega ve Deneb geceyarısına doğru kuzeydoğu ufku üzerinde belirir. Bir süre sonra üçgenin köşelerinden bir diğerini oluşturan Altair de doğar ve Yaz Üçgeni tümüyle ufkun üzerine çıkmış olur. Doğuda, Vega’nın üzerinde, yaz aylarında gökyüzünde en yüksek konumlarına ulaşan Herkül ve Kuzey Tacı Takımyıldızlarını görürüz.
Kuzeye dönersek Büyük Ayı Takımyıldızı’nın neredeyse tam tepede olduğunu görebiliriz. Yıl boyunca Kutupyıldızı’nın çevresinde dolanıyor görünen Büyük Ayı, Mayıs ayında akşamları gökyüzündeki en yüksek konumuna ulaşır. Büyük Ayı’nın aksine, gökyüzünün dikkat çekici takımyıldızlarından biri olan Kraliçe’yse gökyüzündeki en alçak konumunda, ufkun hemen üzerinde yer alır. Kraliçe’yi W harfine benzeyen şekli sayesinde tanımak kolaydır.
Eta Kova Göktaşı Yağmuru
Her yıl 15 Nisan – 27 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşen Eta Kova Göktaşı yağmuru, 4 Mayıs’ı 5 Mayıs’a bağlayan gece en yüksek etkinliğine ulaşacak. Bu sırada ideal gözlem koşullarında saatte ortalama 30 kadar meteor gözlemlenebilir. Göktaşının en yüksek etkinliğe ulaştığı tarihte Ay geceyarısından kısa süre önce doğuyor. Göktaşı yağmurları genelde geceyarısından sonra etkinliğini artırsa da Ay’ın ışığı olumsuz etkileyeceği için geceyarısından önceki saatlerde gözlem yapmak göktaşı görme olasılığını artırabilir.
Mayıs’ta Gezegenler
Merkür ayın ortalarına kadar sabah gökyüzünde. Ancak bu sırada ufka çok yakın olduğundan gezegeni görmek çok zor. Gezegen ayın ortalarından itibaren akşam gökyüzünde yükselmeye başlayacak. Ayın sonlarına doğru gezegeni akşam gökyüzünde batı ufku üzerinde kısa sürelerle görmek mümkün olacak.
Venüs akşam gökyüzünde, günbatımından sonra batıda görülebiliyor. İlerleyen günlerde giderek gökyüzünde yükseliyor ve daha geç batıyor. Parlaklığı sayesinde gezegeni batı ufku üzerinde görmek çok kolay. 18 ve 19 Mayıs’ta Ay ve Venüs yakın konumda olacaklar.
Mars sabah gökyüzündeki yavaş yükselişini sürdürüyor. Ayın başlarında Güneş doğmadan önce gezegen ufka çok yakın olduğu ve pek de parlak olmadığı için görülmesi çok zor. Ay sonuna doğru ufkun açık olduğu, havanın temiz olduğu yerlerden Güneş doğmadan yaklaşık bir saat önce gezegeni görmek mümkün.
Jüpiter hava karardıktan sonra güneybatı yönünde yer alıyor. İkizler Takımyıldızı’nda, parlak kış takımyıldızlarının arasındaki gezegeni seçmek kolay. Çünkü gezegen Ay ve Venüs’ten sonra gökyüzündeki en parlak gökcismi. Jüpiter gün geçtikçe daha erken batacak. 20 Mayıs’ta Ay ve Jüpiter yakın konumda olacaklar.
Satürn sabah gökyüzünde gün geçtikçe yükseliyor. Ayın başlarında hava aydınlanmaya başladığı sırada doğuyor. İlerleyen günlerdeyse henüz hava aydınlanmadan doğuyor olacak.
Hazırlayan: Alp Akoğlu
