2026’da tutulmalar, gezegen yakınlaşmaları ve göktaşı yağmurları gibi pek çok gök olayı gerçekleşecek. Bu yazıda bu olaylarla ilgili bazı genel bilgilere yer veriyoruz. Yıl içinde gerçekleşecek tutulmalardan yalnızca biri, 27-28 Ağustos gecesi gerçekleşecek parçalı Ay tutulması ülkemizden izlenebilecek. Bunun dışında burada yer verdiğimiz olayların tümü
ülkemizden izlenebilecek.
Her ayın başında yayımladığımız “Bu Ay Gökyüzü” köşemiz devam edecek. Bu köşede, ilgili ay içindeki yıldızlar, takımyıldızlar, diğer gök cisimleri ve gök olaylarıyla ilgili ayrıntılara yer vermeye devam edeceğiz.
2026’da Güneş ve Ay Tutulmaları
17 Şubat Halkalı Güneş Tutulması
Bir halkalı Güneş tutulması sırasında Ay, Güneş’in önünden geçerken Güneş’i tamamen örtmez. Ay’ın Dünya’ya görece uzak olması nedeniyle Güneş diskinin kenarları parlak bir halka şeklinde görünür. Bu nedenle tam tutulmalarda ortaya çıkan Güneş’in taç katmanı da görünmez. Halkalı tutulma yalnızda Antarktika’nın bir bölümünden görülecek. Hint okyanusu ve Atlantik Okyanusu’nun güneyinden; Güney Amerika’nın ve Afrika’nın güneyinden parçalı tutulma olarak görülebilecek.
3 Mart Tam Ay Tutulması
Tam Ay tutulmaları sırasında Ay, Dünya’nın tam gölge konisine girer. Tamamen kararmak yerine atmosferden kırılıp Ay’ın üzerine düşen güneş ışığı nedeniyle kırmızımsı, bakır tonlarında bir renk alır. 3 Mart’ta gerçekleşecek tutulmanın tam tutulma evresi Asya’nın doğusundan ve Kuzey Amerika’nın batısından izlenebilecek. Tutulma’nın hiçbir evresi Türkiye’den görülmeyecek.
12 Ağustos’ta Tam Güneş Tutulması
Bu tutulmanın yılın en önemli gök olaylarından biri olduğu söylenebilir. Bu tutulmada Ay, Güneş’i tamamen örtecek ve tam tutuma evresinde Ay Güneş’i tamamen örtecek. Güneş’in
parlak yüzeyi örtüldüğü için normalde görülemeyen taç katmanı yani Güneş’in dış atmosferi çıplak gözle gözlemlenebilir hâle gelecek. Tam tutulma Grönland, İzlanda ve İspanya’dan geçen
bir şerit üzerinden görülebilecek. Tam tutulma şeridi dışında kalan bazı bölgelerdense tutulma parçalı tutulma olarak izlenebilecek. Bu bölgeler Avrupa’nın büyük bölümünü, Afrika’nın kuzeybatısını, Kuzey Amerika’nın ve Asya’nın kuzeyini kapsıyor. Bu tutulmanın hiçbir evresi ülkemizden görülemeyecek.
27-28 Ağustos Parçalı Ay Tutulması
Bu tutulma bu yıl ülkemizden görülebilen tek tutulma olacak. Tutulma sırasında Ay Dünya’nın gölge konisine tam olarak girmeyecek, bir bölümü yarıgölge içinde kalacak. Bu nedenle de Ay’ın tam tutulmaya özgü bakır kırmızısı rengi olmayacak. Tutulma Kuzey ve Güney Amerika, Avrupa, Afrika ve Asya’nın batısından görülebilecek. Tutulma ülkemizde sabaha karşı görülebilecek. Yarıgölge tutulma saat 04:23’te, Parçalı tutulmaysa 05:33’te başlayacak. Ay, parçalı tutulma başlangıcında Dünya’nın gölge konisine girmeye başlayacak. Ancak Ay’ın en çok örtüleceği tutulma ortası aşamasına gelmeden Ay batacak.
2026’da Gezegenler
Merkür
Merkür, Güneş’e yakın olduğundan yörüngesinde hızlı dolanır. Bu nedenle gökyüzündeki hareketi de hızlıdır ve yıl içinde birkaç ez sabahları ve akşamları görülür. Ancak görülebileceği süreler çok kısadır çünkü Güneş’ten fazla uzaklaşmadığı için hep ufka yakın konumlarda olur.
Merkür bu yıl Şubat, Mayıs-Haziran ve Eylül-Ekim aylarında akşam gökyüzünde olacak. Şubat’ın ikinci yarısı ve Haziran’ın ilk yarısı gezegeni akşam gökyüzünde görmek için en iyi zamanlar.
Gezegen Mart-Nisan, Temmuz-Ağustos ve Kasım-Aralık aylarında sabah gökyüzünde olacak.
Sabahları gezegenin en iyi görüleceği zamanlarsa Temmuz sonu, Ağustos başı ve Kasım ortaları.
Venüs
Venüs birkaç aydır sabah gökyüzünde yer alıyordu. 2025’in sonlarındaysa Güneş’e iyice yakın konumda olduğundan bir süreliğine gözlemlenemedi. Bu durum 2026’nın başlarında da sürecek.
Gezegen Ocak başında akşam gökyüzüne geçecek ve güneybatı ufku üzerinde yavaş yavaş yükselecek. Venüs’ün akşam gökyüzünde görünür hale gelebilmesi için Şubat’ın sonlarını
beklemek gerekecek. Gezegen ilkbahar ve yaz aylarında akşamları günbatımından sonra batıda görülecek. Gökyüzündeki en parlak gezegen olduğundan gezegeni görmek çok kolay olacak. Venüs, eylül ayının sonlarına doğru batı ufku üzerinde iyice alçalmış olacak ve Ekim’de sabah gökyüzüne geçecek.
Mars
Gezegen, yılın büyük ölümünde sabah gökyüzünde yer alacak. Gezegen yılın başında Güneş’e çok yakın konumda. Yine yılın ilk günlerinden itibaren ufuktan yavaş yavaş uzaklaşıyor. Ancak bu uzaklaşma o kadar yavaş ki gezegenin görülebilecek kadar yükselmesi için Mayıs ayını beklemek gerekiyor. Gezegen Haziran’da sabah gün ağarmaya başlamadan doğuyor olacak ve bundan sonra hızla yükselecek. Kasım’da geceyarısı civarı doğuyor olacak ve yıl sonunda artık geceyarısından önce doğuda yükselmiş olacak.
Jüpiter
Jüpiter yılın başlarında gözlem için çok iyi konumda. Havanın kararmasıyla birlikte doğuyor, geceyarısı civarı gökyüzündeki en yükse konumuna ulaşıyor ve sabaha kadar gökyüzünde kalıyor.
Gezegen ilerleyen günlerde daha erken doğacak ve daha etken batacak. Mart ayında hava karardığında gökyüzündeki en yüksek konumuna ulaşmış olacak. Temmuz’da günbatımından sonra Güneş’e çok yaklaşmış olacak ve artık akşam gökyüzünde görülemeyecek. Gezegeni Ağustos’tan başlayarak sabah gündoğumundan önce görmek mümkün olacak. Yıl sonuna doğru gezegen tekrar geceyarısından önce doğuyor olacak.
Satürn
Satürn yılın ilk günleri hava karardıktan sonra güneybatıda görülebilir. Mart ayında gezegen Güneş’e çok yaklaşmış olacak ve artık alacakaranlıkta görülmesi zorlaşacak. Gezegen Nisan’sa
sabah gökyüzüne geçecek. Yaz sonuna doğru yeniden günbatımından sonra, akşam saatlerinde doğudan yükselmeye başlayacak. Sonbahar ayları Satürn’ü gözlemlemek için en iyi dönem. Yıl sonunda gezegen geceyarısı civarı batıyor olacak.
Uranüs
Uranüs’ün parlaklığı çıplak gözün görme sınırına yakın olduğundan gezegenin ışık kirliliğinden etkilenen yerlerden çıplak gözle görülmesi mümkün değil. Gözlem koşullarının uygun olduğu yerlerdeyse ancak deneyimli gözlemciler tarafından çıplak gözle seçilebilir. Ancak bir dürbün ya da teleskopla kolayca seçilebilir. Uranüs’ü akşam gökyüzünde görebilmek için en uygun zamanlar yılın ilk dört ayı ve yılın son iki ayı.
Neptün
Neptün’ün parlaklığı çıplak gözün görme sınırının altında kaldığı için gezegen gökyüzünde ancak bir dürbün ya da teleskopla bulunabilir. Ancak gözlem koşullarının da iyi olması gerekir. Gezegeni akşam gökyüzünde görmek için en uygun zamanlar Ocak ve Şubat ayları ayı ve yılın son yarısı.
2026’da Ay ve Gezegen Yakınlaşmaları
03 Ocak Ay ve Jüpiter yakın konumda
23 Ocak Ay ve Satürn yakın konumda
31 Ocak Ay ve Jüpiter yakın konumda
20 Şubat Ay ve Satürn yakın konumda
27 Şubat Ay ve Jüpiter yakın konumda
20 Mart Ay ve Venüs yakın konumda
26 Mart Ay ve Jüpiter yakın konumda
16 Nisan Ay ve Mars yakın konumda
19 Nisan Ay, Venüs ve Ülker yakın konumda
19 Nisan Mars ve Satürn yakın konumda (sabah)
20 Nisan Merkür ve Satürn yakın konumda (sabah)
21 Nisan Merkür ve Mars yakın konumda (sabah)
22 Nisan Ay ve Jüpiter yakın konumda
18 Mayıs Ay ve Venüs yakın konumda
20 Mayıs Ay ve Jüpiter yakın konumda
09 Haziran Venüs ve Jüpiter yakın konumda
13 Haziran Ay, Mars ve Ülker yakın konumda (sabah)
16 Haziran Ay ve Merkür yakın konumda
17 Haziran Ay, Venüs ve Jüpiter yakın konumda
25 Haziran Merkür ve Jüpiter yakın konumda
12 Temmuz Mars ve Ay yakın konumda
17 Temmuz Ay ve Venüs yakın konumda
09 Ağustos Ay ve Mars yakın konumda
16 Ağustos Ay ve Venüs yakın konumda
06 Eylül Ay ve Mars yakın konumda (sabah)
08 Eylül Ay ve Jüpiter yakın konumda
13 Eylül Ay ve Spika yakın konumda
14 Eylül Ay ve Venüs yakın konumda
05 Ekim Ay ve Mars yakın konumda (sabah)
06 Ekim Ay, Jüpiter ve Regulus yakın konumda (sabah)
03 Kasım Ay, Jüpiter ve Regulus yakın konumda (sabah)
07 Kasım Ay, Venüs ve Spika yakın konumda (sabah)
16 Kasım Mars ve Jüpiter yakın konumda (sabah)
30 Kasım Ay, Jüpiter, Regulus ve Mars yakın konumda
28 Aralık Ay, Jüpiter, Regulus ve Mars yakın konumda
2026’da Göktaşı Yağmurları
Yıl boyunca birçok göktaşı yağmuru gerçekleşecek ancak bunlardan özellikle dördünün etkinliğinin yüksek olması bekleniyor. Bunlar 3 Ocak’ta en yüksek etkinliğine ulaşan Dörtlük, 6 Mayıs’ta en yüksek etkinliğine ulaşan Eta Kova, 12 Ağustos’ta en yüksek etkinliğine ulaşan Perseus ve 14 Aralık’ta en yüksek etkinliğine ulaşan İkizler göktaşı yağmurları.
Yaza denk gelmesi ve yılın en etkin göktaşı yağmurlarından bir olması nedeniyle en çok ilgi gören Perseus Göktaşı Yağmuru bu yıl geçtiğimiz yıllara göre çok daha iyi geçebilir. Çünkü göktaşı yağmurunun en etkin zamanı olan 12/13 Ağustos gecesi Ay gökyüzünde olmayacak.
03 Ocak Dörtlük Göktaşı Yağmuru (saatte 120 meteor)
22 Nisan Lir Göktaşı Yağmuru (saatte 20 meteor)
05 Mayıs Eta Kova Göktaşı Yağmuru (saatte 60 meteor)
28 Temmuz Delta Kova Göktaşı Yağmuru (saatte 20 meteor)
12 Ağustos Perseid Göktaşı Yağmuru (saatte 100 meteor)
21 Ekim Orionid Göktaşı Yağmuru (saatte 20 meteor)
12 Kasım Boğa Göktaşı Yağmuru (saatte 15 meteor)
17 Kasım Aslan Göktaşı Yağmuru (saatte 15 meteor)
13 Aralık Geminid Göktaşı Yağmuru (saatte 120 meteor)
Hazırlayan: Alp Akoğlu
