Zeytinyağı Neden Sağlıklı? - Zeynep Delen Nircan

Zeytinyağının neden sağlıklı olduğunu anlamak için önce zeytinyağının bir meyve suyu olduğunu hatırlamak lazım....

Devamı
Video: Reyhan Küçükkaya - Tromboz nedir? Neden oluşur?

Bilim Akademisi üyesi Reyhan Küçükkaya, 4 Mart...

Devamı
Evrim teorisi bir inanç konusu değildir - Osman Bahadır

Son günlerde ülkemizde evrim teorisini karalayabilmek için...

Devamı
Video: Sami Gülgöz - Yaşadıklarımızı ve Bildiklerimizi Hatırlamak

Bilim Akademisi üyesi Sami Gülgöz, 11 Şubat...

Devamı
Bir Söz - Bir Resim: Suriyeli Mülteciler Gitmek mi Kalmak mı istiyor?

Ayhan Kaya’nın Sarkaç’ta yayınlanan “Halep İstanbul Hattı:...

Devamı

Bilim Tarihi

Mikro dünyaya açılan pencere: Micrographia – Osman Bahadır

Canlı bir organizmanın hücresini ilk kez gören ve ona hücre adını veren, Robert Hooke (1635-1703) oldu. Hooke’un hücre üzerine düşüncelerini ve çizimlerini içeren ünlü kitabı Micrographia’nın (1665) yayınlanmasının üzerinden 352 yıl geçti. Mikroskop olmasaydı, hücre hakkında hiçbir bilgi edinemeyecektik. 16. yüzyılın sonunda Hollandalı iki gözlük yapımcısının mikroskopu icat etmeleriyle, diğer birçok şeyin yanı sıra özellikle…

Devamı

İki Albert’in “Michelson ve Einstein” Çifte “Karşılaşmaları” – Ömür Akyüz

Birinci Karşılaşma: Işığın hızı mutlaktır Prusya/Polonya doğumlu Albert Michelson iki yaşındayken ailesi ABD’ye göçerek Kaliforniya’ya yerleşti. Özel izinle Annapolis Deniz Kuvvetleri Akademisine girdi. İlk görev yıllarında optik seyir aygıtlarına olan ilgisi gelişerek onu fiziğe yaklaştırdı. İlerleyen yıllarda bu ilgi onu ışık hızını ölçmeye ve bunun için yeni düzenekler geliştirmeye götürecekti. Bu çalışmaları sırasında bir uzunluk…

Devamı

Bilimsel araştırma ve üniversite -Osman Bahadır

Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi Darülfünun’unda amaç sadece belirli alanlarda bilgi sahibi olan insanlar yetiştirmekti. Darülfünun’un bazı üyelerinin bilimsel araştırma yaptıkları görülmekle beraber bu araştırmalar ne kurumsal olarak yönetiliyordu ne de sistematikti. Ülkemizde bilimsel araştırma zihniyeti ve etkinliği sistematik olarak  ve araştırma enstitülerinin kurulması yoluyla 1933 üniversite reformundan sonra başlamıştır. Bu konuda Avrupa’dan ve özellikle de…

Devamı

Kadın Özgürlüğü ve Bilim – Osman Bahadır

Öncü kadınların bilimdeki büyük başarıları olmasaydı, kadın özgürlüğü ve eşitliği gerçekleşemezdi. Avrupa’da 1623-1923 yılları arasında yaşamış ve eser vermiş az sayıdaki öncü bilim kadını, sadece bilime olan katkılarıyla öne çıkmadılar, fakat aynı zamanda kadın özgürlüğünün kazanılmasında da belirleyici bir rol oynadılar. Bu kadınlar, Avrupa’da hem astronomi, matematik, fizik devrimlerine hem de daha sonraki kimya, elektrik…

Devamı

Bilimin Büyük Sosyal Sonuçları – Osman Bahadır

Büyük bilimsel devrim olarak adlandırdığımız 1543-1687* dönemindeki astronomi, matematik ve fizik alanındaki gelişmeler, doğayı anlamada büyük bir düşünsel sıçrama yaratmış ve daha sonraki bilimsel gelişmelerin de temellerini atmıştı. Ayrıca bu dönemde icat edilmiş olan teleskop ve mikroskop, o zamana kadar çıplak gözün erişim alanında çalışan bilim insanlarının araştırma alanlarını ve ufuklarını derinleştirmiş ve genişletmişti. Ancak…

Devamı

Beşinci Solvay Konferansı – Cihan Saçlıoğlu

Solvay konferanslarının en ünlüsü herhalde 1927’de toplanan “Elektronlar ve Fotonlar” konulu 5. konferanstır. Bu konferans modern kuantum teorisinin resmen dünya fizik camiasına açıklanması açısından tarihi bir dönüm noktasıdır. Daha önceki konferanslarda sunulan teorik çalışmalarda, 1900’de ortaya çıkan kuantum fikri klasik fiziğin yöntemlerine sağlam bir teoriye dayanmayan “reçetelerle” eklemleniyor ve atom fiziği deneylerine şaşırtıcı şekilde uyan…

Devamı

İlk Türkçe termodinamik kitabı: Parçacıkların Hareketlerine İlişkin Dönüşüm Kuralları – Osman Bahadır

Termodinamik bilim dalı Avrupa’da esas olarak 19. yüzyıl başlarında kuruldu. Bu bilim dalının temel ilkelerine ilişkin ilk bilgilerin ülkemize yansıması ise yaklaşık yarım asır sonra gerçekleşti. Bu gelişmedeki öncü rol, yazdıklarında enerjinin korunumundan da ilk kez sözeden, Ali Sedad beyindir. Isı dinamiğini inceleyen bir bilim dalı olarak termodinamik bilim dalının büyük kurucusu, Fransız fizikçi Sadi…

Devamı

Osmanlı Türkleri’nin Evrimle Tanışması – Osman Bahadır

Evrime ilk değinmeler Osmanlı Türklerinde evrim fikrini ilk defa gündeme getiren Ahmed Midhat efendiydi (1844-1912). Ahmed Midhat efendi, kendi çıkardığı Dağarcık adlı derginin ikinci sayısında (1873) yayınlanan “Veladet” (doğuş) başlıklı yazısında, evrimi kendi varoluşu üzerinden açıkladıktan sonra şunları söylüyordu: “…Her tabakada o kadar hallere girdim ki, tarif değil isimlerini saymış olsam kamus (sözlük) kadar bir…

Devamı

İnsan anatomisinin kaşifi: Vesalius – Osman Bahadır

Flaman cerrah-anatomist Andreas Vesalius (1514-1564), büyük bilimsel devrimin öncülerindendir. Paris’te ve Montpellier’de tıp okullarında öğrenim gören Vesalius, yaptığı diseksiyonlarla (vücudu açarak inceleme, eski deyimle teşrih) daha gençlik yıllarındayken, insan vücudu hakkındaki doğrudan gözlemlere dayanan bilgileriyle ün kazanmıştı. Daha sonra İtalya’da Padua Tıp Fakültesi’nde göreve başlayan Vesalius, nispeten hoşgörülü bir çalışma ortamı bulduğu buradaki beş yıllık…

Devamı

Kopernik’in Zenginliği – Osman Bahadır

Kepler (1571-1630), kendisinden yaklaşık bir asır önce doğmuş olan Kopernik (1473-1543) için, “Kopernik ne kadar zengin olduğunun farkında değildi” demişti. Kepler bu sözleriyle Kopernik’in sadece yaşamındaki başarılarına değil, yarattığı sistemin kendisinden sonraki kuşaklara sağladığı keşif potansiyeline de işaret ediyordu. Gerçekten de Kopernik’in tezleri ve keşifleri, sisteminin gerçek potansiyelinin sadece bir bölümünü temsil ediyordu. Kopernik’in sistemini…

Devamı